شرایط قانونی ثبت طرح صنعتی

شرایط اصلی قانونی ثبت طرح صنعتی در ایران

بر اساس قانون ثبت اختراعات، علائم تجاری و طرح های صنعتی مصوب ۱۳۸۶ ،یک طرح صنعتی تنها زمانی قابل ثبت است که دو شرط بنیادی را داشته باشد: جدید بودن و اصیل بودن. این دو معیار ستون اصلی حمایت قانونی از طراحان در سال ۱۴۰۵ به شمار می روند.

«طرح صنعتی زمانی جدید تلقی می شود که پیش از تاریخ تقاضای ثبت یا اولویت ادعا شده، همان طرح در هیچ کجای جهان افشا نشده باشد.» — ماده ۲۰ قانون ثبت اختراعات ایران

معیار جدید بودن: دقیق تر بدانیم

جدید بودن یعنی طرح پیش از تاریخ ثبت در هیچ نشریه، نمایشگاه، کاتالوگ یا رسانه ای —چه در ایران چه خارج— منتشر نشده باشد. حتی افشای عمومی توسط خود طراح می تواند این شرط را نقض کند ،مگر آنکه در بازه شش ماهه پیش از تقاضا اتفاق افتاده باشد.

1. طرح نباید پیش از تاریخ تقاضای ثبت در هیچ رسانه داخلی یا خارجی منتشر شده باشد.
2. افشای طرح در نمایشگاه های بین المللی معتبر در بازه ۶ ماه قبل از ثبت، استثنا محسوب می شود.
3. اگر طرح توسط شخص ثالث بدون اجازه افشا شده باشد، طراح می تواند همچنان ادعای جدید بودن کند.
4. مقایسه جدید بودن بر اساس مجموع ویژگی های ظاهری انجام می شود، نه هر ویژگی به تنهایی.

سایر شرایط قانونی و موارد غیرقابل ثبت

علاوه بر جدید بودن و اصالت، قانون برخی طرح ها را صریحاً از حمایت محروم کرده است. آشنایی با این محدودیت ها قبل از شروع فرآیند ثبت در سال ۱۴۰۵ ضروری است تا هزینه و زمان هدر نرود.

• طرح هایی که مغایر نظم عمومی یا اخلاق حسنه باشند قابل ثبت نیستند.
• نشانه ها و نمادهای ملی، مذهبی یا دولتی را نمی توان به عنوان طرح صنعتی ثبت کرد.
• طرح هایی که صرفاً از ترکیب طرح های موجود و شناخته شده تشکیل شده باشند فاقد اصالت هستند.
• محصولاتی که ظاهرشان برای اتصال به محصول دیگر ضروری است (قطعات یدکی استاندارد) معمولاً قابل ثبت نیستند.